Тохиолдол шинжлээрэй. Нэгэн сумын төвд ганц байдаг хүүхдийн тоглоомын талбай нь харж хандах эзэнгүйгээс нурах шахсаны хажуугаар хүмүүс ихээр цуглан архи уудаг, гэмт хэрэг ч мэр сэр гардаг болсон байна. Иймд сумын иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлаас тус тоглоомын талбайн газарт худалдаа үйлчилгээний төв барих шийдвэр гарчээ. Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын дарга энэхүү шийдвэрээ тайлбарлахдаа: Тус сумын төвийн хувьд алслагдмал, томоохон худалдаа үйлчилгээний төв байдаггүй, дээр нь бид ард иргэдийнхээ амар тайван амьдралыг бодож энэхүү шийдвэрийг гаргалаа" гэжээ. Гэтэл тус суманд үйл ажиллагаа явуулдаг "Залуучуудын дуу хоолой" ТББ: Энэ талбай нийтийн эзэмшлийн талбай учраас хүүхэд залуучууд амрах цэцэрлэгт хүрээлэн болох ёстой гэв. Харин эцэг, эхчүүд: Энэ анх хүүхдийн тоглоомын талбай байсан тэр чигээрээ байх хэрэгтэй, харин ч засаж тохижуулах хэрэгтэй хэмээв. [өө] Хэний шийдвэр хамгийн оновчтой, хүүхдийн эрх ашигт нийцсэн, шударга байна вэ? Хамтран ажиллаарай. Дугуй ширээний ярилцлага хийгээрэй. Ярилцлагын асуулт: * Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын шийдвэрийг зөвтгөх ямар үндэслэл байна вэ? * Залуучуудын дуу хоолой ТББ-ын байр суурийг зөвтгөх ямар үндэслэл байна вэ? * Эцэг эхчүүдийн байр суурийг зөвтгөх ямар үндэслэл байна вэ? * :Дээрх тохиолдолтой адилхан үйл ажиллагааг та бүхэн мэдэх үү? Хэрхэн шийдвэрлэсэн бэ? * Иргэдийн төлөөлөгчдийн Хурлын шийдвэр хэнд ашигтай вэ? * Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын шийдвэрийг хэвээр үлдээх нь зөв үү? * Хэрэв шийдвэрийг өөрчлөх бол ямар үндэслэл байж болох вэ? Орон нутгийн эрх мэдлийн үндэс хаана байдаг вэ? Хүснэгт 5.4 Орон нутгийн удирдлагын тогтолцоо. Монгол улсын засаг захиргааны нэгжүүд Орон нутгийн удирдлага Орон нутгийн удирдлагын бүтэц Аймаг, нийслэл Аймаг, Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурал, Аймаг нийслэлийн Засаг дарга ИТХ, ИТХ-ын тэргүүлэгчид, ажлын алба Засаг Даргын Тамгын газар Сум, дүүрэг Сум дүүргийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурал, Сум дүүргийн Засаг дарга ИТХ, ИТХ-ын тэргүүлэгчид, ажлын алба Засаг Даргын Тамгын газар Баг, хороо Баг хорооны ИНХ Баг хорооны Засаг дарга ИНХ-ын тэргүүлэгчид Засаг Даргын ажлын алба [dd]Нутгийн өөрөө удирдах ёс. Тодорхой нутаг дэвсгэрт аж төрөн суугаа хүмүүс, тэдний төлөөлөл өөрсдийн амьдрал аж ахуйд хамаатай бүхий л асуудлыг орон нутгийнхаа санхүү эдийн засгийн боломждоо тулгуурлан хууль тогтоомжийн хүрээнд хамтран шийдвэрлэх эрх мэдлийг Нутгийн өөрөө удирдах ёс гэдэг. Өөрийн орон нутагтаа тулгамдаж байгаа асуудлыг иргэд өөрсдөө эсвэл тэдний төлөөлөл хэлэлцэж шийдвэрлэх нь хэд хэдэн давуу талтай. Үүнд: * Орон нутгийн түвшинд бүх асуудлыг шийдвэрлэдэг болсноор иргэдэд хүрэх төрийн үйлчилгээ ойрхон болно * Орон нутаг бие даасан эрх мэдэлтэй болсноор орон нутгийн хөгжилд нааштай үр нөлөө бий болно * Ардчилал, хүний эрхийг хамгаалах боломж улам бүр бэхжинэ