[у-ууж] Талын язгууртан баатар Тэмүжин Монголын аймаг, улсуудыг нэгтгэн 1206 онд Их Монгол улсыг байгуулжээ. МОНГОЛД НЭГДСЭН УЛС БАЙГУУЛАГДАХ ТҮҮХЭН ШААРДЛАГА: * аймаг улсуудын байнгын зөрчил, дайн самууныг зогсоох * аж ахуйгаа тайван эрхлэх, хөгжүүлэх * зүрчидийн алтан улсын дарлал, түрэмгийллийг зогсоох * нэгдмэл төрийн доор энх амгалан амьдрах 1-Р ҮЕ МОНГОЛ УЛСЫН ХААН БОЛОХЫН ТӨЛӨӨХ ТЭМЦЭЛ/1178-1189/ 1178 онд Хэрэйд улсын Тоорил хантай харилцаа тогтоосон, 1179 онд Тоорил хан болон Жамуха хоёрын тусламжтайгаар Мэргидийг ялж Хатан Бөртийг эргүүлэн авав. 1189 онд Тэмүжин Хар зүрхний Хөх нуур гэдэг газар 28 настайдаа Монгол улсын хаанд өргөмжлөгджээ. Түүнд Чингис Хаан цол өгсөн байна. Жамуха Чингис хаантай байлдаж Түүний хойно Жамуха өөрийн дүү Тайчирыг Чингис хааны харьяатуудад алагдсаныг шалтаглан 13 хүрээнээс цэрэг дайчлан довтлоход Чингис хаан өөрийн 13 хүрээнээс мөн цэрэг дайчлан угтаж очин Далан Балжуд хэмээх газар тулалдсан нь Монголын түүхэнд 13 хүрээний тулалдаан гэж нэрлэгджээ. АСУУЛТ: ТЭМҮЖИН ХЭНТЭЙ ХОЛБООТОН БОЛСОН БЭ? ТЭМҮЖИН ХААНА, ХЭЗЭЭ МОНГОЛ УЛСЫН ХААНА БОЛСОН БЭ? ТЭМҮЖИН ЧИНГИС ЦОЛЫГ АНХ ХЭЗЭЭ ӨГСӨН БЭ? ТЭМҮЖИН, ЖАМУХА ХОЁР ЯАГААД МУУДАЛЦАЖ САЛСАН БЭ? ДААЛГАВАР2 СУРАХ БИЧГИЙН 76ХУУДАСНЫ ОН ТООЛЛЫН ШУГАМЫГ ГҮЙЦЭЭГЭЭРЭЙ. 2-Р ҮЕ МОНГОЛЫН НЭГДСЭН УЛС БАЙГУУЛАХЫН ТӨЛӨӨХ ТЭМЦЭЛ/1189-1206/ 1189-1206 оны хооронд Чингис хаан өөрийн биеэр 17 удаа их бага, байлдаан хийсэн байна. 1201 онд Жамуха Гүр хаанд өргөмжлөгдөв. Чингис хаан Гүр хаантай Хэрлэн мөрний Хүйтэн гэдэг газарт тулалдаж ялав. 1202 онд ТАТАр аймгуудыг бүрэн дарав. Хэрэйдийн тоорил хантай зөрчилдөж 1203 онд мөхөөжээ 1204 онд Найман улсыг дайлсан байна. 1206 онд Тэмүжинийг Монгол улсын хаанд өргөмжилж, Чингис цолыг өгжээ. АСУУЛТ? 1. ЧИНГИС ХААН НЭГДСЭН УЛСЫГ БАЙГУУЛАХЫН ТУЛД ХЭДЭН УДАА ДАЙН БАЙЛДААН ХИЙСЭН БЭ? 2. ЧИНГИС ХААН, ТООРИЛ ХАН ХОЁР ЮУНААС БОЛЖ ЗӨРЧИЛДӨН БЭ? 3. ИХ МОНГОЛ УЛСЫГ ХААНА ХЭЗЭЭ ТУНХАГЛАСАН БЭ?