[зураг] Соёл нь хүний үйл ажиллагааны үр дүн гэдэг утгаар тухайн соёлыг тээгч, бас бүтээгчээсээ ангид байх боломжгүй юм. даяаршлын үед оршин тогтнох чадварын хувьд хамгийн тогтвортой, хамгийн найдвартай тээгчид бол угсаатан гэдгийг судлаачид тэмдэглэдэг. угсаатан бүхэлд соёлд нь тэдний эрх чөлөөт байдлыг баталгаа болдог. бусдын соёлд хүмүүст харилцан адилгүй төсөөлөгдөх боломжтой. угсаатны соёл гэдэг нь түүнд харьяалагдах хүмүүсийн соёлын жирийн нэгэн цуглуулга биш, харин тухайн угсаатны итгэл үнэмшил, зан байдлын хэв маяг, үнэлэмж байдаг. угсаатныхаа онцлогийг хадгалах мэдрэмж, хүсэл эрмэлзлэл нь дэлхийн бусад ард түмэнтэй харилцан хамааралтай болох үед улам бүр идэвхждэг байна. даяаршил нь төрт улсын тусгаар тогтнолыг хадгалагч арга хэрэгслийн хүрээг өргөжүүлэхэд хүргэдэг нь даяаршлын сөрөг хандлага мөн гэдгийг судлаачид тэмдэглэдэг. энэ тохиолдолд уламжлалт соёл, байгалийн нөөц, баялаг бүхий буурай хөгжилтэй улс орнууд дэлхийн түүхий эдийг бэлтгэгч орон төдийгүй , үндэсний эдийн засаг, орчин үеийн технологигүй үлдэж болох юм. соёлын харилцаа өргөжиж хүрээгээ тэлэхийн хэрээр тусгаар үндэс, соёл, ёс заншил, уламжлал, шашнаа хэвээр нь авч үлдэх гэсэн жам ёсны эрмэлзэл дэлхийн өнцөг булан бүрд бий болж байгааг судлаачид тэмдэглэж байна. Тулгуур ойлголт СОЁЛЫН АДИЛСАЛ: АРД ТҮМЭН ӨӨРИЙН СОЁЛЫН ХЭМ ХЭМЖЭЭ, ЗАН ҮЙЛ, ХЭЛ, ҮНЭЛЭМЖИЙН БАРИМЖААЛЛЫГ УХААРЧ ОЙЛГОХ, ТЭРХҮҮ СОЁЛЫН БАЙР СУУРИНААС ӨӨРИЙГӨӨ ОЙЛГОХ, ТЭРХҮҮ СОЁЛЫН ТЭЭГЧ ГЭДГЭЭ УХААРАХ БАЙДЛЫГ СОЁЛЫН АДИЛСАЛ ГЭНЭ. Соёлын адилсал гэдэг нь ард түмэн өөрийн соёлын дахин үл давтагдах, хосгүй шинж онцлогийг ойлгож, түүний төлөөлөл байхын утга учрыг мэдэж, өөрийгөө илэрхийлэх, хөгжүүлэх, өргөн боломжийг олж харна гэсэн үг.